13 - 22 ARALIK tarihleri arasında "2. ÇANKAYA KİTAP BULUŞMASI"ndayız. Füreya Koray Sergi Salonu 2. Kat.

Levent Çeviker Röportaj_BirGün

4 Ağustos 2019 Pazar

Klasik psikolojiden modern psikolojiye kadar geniş bir yayın yelpazesine sahip olan ‘Psikoloji Kitaplığı’ ile ilgili süreci Say Yayınları Yayın Koordinatörü ve aynı zamanda dizinin editörü Levent Çeviker ile konuştuk:

Psikoloji kitaplığı hakkında bilgi verir misiniz?

Psikoloji alanında bugüne kadar yayımladığımız kitapları ikiye ayırmak gerekiyor. İlk kısımda, psikoloji biliminin öncüleri diye tabir ettiğimiz ve literatürün oluşmasında önemli rol oynamış Sigmund Freud, Alfred Adler, C. G. Jung gibi isimler var. Bu eserler günümüz pratiğine ışık tutmasa da modern psikolojinin temelini oluşturmaları bağlamında önemleri tartışılmaz. Bahsettiğim ikinci kısımda ise günümüzde ya da son yirmi yıllık süre içinde kaleme alınmış modern çalışmalar var.

Psikoloji kitaplarının ayrı bir kategori olarak yayınlanmasının okurlara katkısı nedir?

Kurgu dışı kitap okuru genelde daha seçicidir. İstediği bellidir ve ona rahatça ulaşmak ister. Bu sebeple sadece psikoloji değil, diğer konulardaki kitapları da ilgili dizilere, hatta konularına göre alt dizilere ayırdık. Psikoloji çok farklı konulara dokunan bir alan, şimdilik her alan için ayrı bir alt dizi açmadık ama kitap yelpazesi genişledikçe böyle bir ayrıma gidebiliriz.

Dizide kitapların seçimi nasıl yapılıyor?

Seçimi belirleyen temelde iki unsur var: İlki kitabın konu bağlamında önemi, dilinin açıklığı ve akıcılığı. İkincisi ise Türkçe kaynaklar arasında gerçekten bir boşluğu doldurup doldurmadığı. Trend olan konular satıyor diyerek aynı konuda kitaplar yayınlamıyoruz. Ayrıca genel okur kitlemizden uzaklaşan, içeriği ve anlatımı ne çok akademik seviyeye çıkan ne de belirli bir seviyenin altına inen kitapları tercih etmiyoruz. Amacımız kurgu dışı kitap okurunu doyurabilmek ama zorlamamak.

Psikoloji kitapları kategorisinde Sigmund Freud, Alfred Adler, Erich Fromm gibi bilinen ve sevilen yazarların eserlerinin hemen hemen tümünü görebiliyoruz. Bu bağlamda klasik psikolojide bir devamlılık gözettiğinizi söyleyebilir miyiz?

Bu isimler psikanalizin, dolayısıyla psikiyatrinin de öncüleri. Psikolojinin temel prensiplerinin oluşumuna katkıda bulunmuş, bilimin gelişmesine öncül olmuş isimlerin kitaplarını bastık. Freud elbette önde geldi. Erich Fromm’un çok iyi Freud incelemeleri var. Hazırlık aşamasında olan Otto Rank eserleri de önemli. Dolayısıyla bu soruya evet diyebilirim; bu ana zincir ve etrafında şekillenen diğer kaynakları da yayımlayacağız.

Aynı devamlılık modern psikoloji kitapları için de geçerli olacak mı?

Bilimin doğuşundan bugüne çok yol kat edildi. Tahmin ve kişisel öngörüden uzaklaşılıp laboratuvarlar kuruldu, deney sistemi geliştirildi, ölçek geliştirmede istatistik kullanılmaya başlandı. Bu yüzden modern çalışmalar belirli bir konu ekseninde olmamakla birlikte, bu çok kapsamlı alanın birer bileşeni. Jeffrey A. Lieberman’ın Deli Doktorları adlı kitabını yayımladık; örneğin bu kitap psikiyatrinin gelişim sürecini çok iyi ele alıyor. Diziyi geliştirmeye bu minvalde devam edeceğiz.

Klasik psikoloji kitapları ile modern psikoloji kitapları arasında kuramsal olarak farklılık var mı; varsa ne gibi farklar?

Var ama bu fark kitaplarda değil. Dönemin eserleri daha çok öngörü ve gözlem ışığında kaleme alınıyordu, doğal olarak bunlar eserlere yansıdı. O zamanlar hastalık olarak görülen bazı tanılar günümüzde geçerli değil. Alan kendini güncelliyor; ruhsal bozuklukların tanıları zamanla değişiyor. Bu değişim psikiyatriden iki adım uzakta duran psikoloji için de geçerli.

Kitaplarınız arasında özellikle Philip Zimbardo’nun Şeytan Etkisi ve Elyn R. Saks’ın Bir Şizofrenin Yaşamı adlı kitapları dikkat çekiyor. Kitapların hazırlık sürecinden bahseder misiniz?

Şeytan Etkisi, Zimbardo deneyi ya da hapishane deneyi olarak bilinen o meşhur sosyal psikoloji deneyini konu alıyor. Deneyin sonuçlarının çok etkili olması deneyi bu alanda bir mihenk taşına dönüştürmüş. Konu bu kadar önemli olunca kitabın hazırlık süresi de epey uzun oldu. Çeviriyi psikolog Dr. Canan Coşkan yaptı. Yaklaşık bir buçuk yıllık bir çalışmadan sonra kitap okuyucuyla buluştu.

Bir Şizofrenin Yaşamı ise bir yaşamöyküsü. Genç yaşlarda şizofreniyle tanışan yazar kendi hayatını roman gibi anlatıyor. Yazar hâlâ hastalığına bağlı bazı durumlarla yüz yüze kalmak zorunda olsa da yaşamı tam bir başarı öyküsü. Şizofreniyle baş etme mücadelesini okur heyecanla takip ediyor kitap boyunca.

Psikoloji alanında yayınladığınız ve yayınlayacağınız kitaplarla bu alana katkınız neler olacak?

Psikoloji öğrencilerinden, akademisyenlerinden tutun da konuya merakı olan herkesin yararlanacağı, okurların acaba sırada ne var diye merak edecekleri bir dizi oluşturmak önceliğimiz.

Okurlarınıza müjdesini vereceğiniz yeni kitaplarınız neler?

EMDR terapisiyle ilgili bir kitabımızın çevirisi bitti. Eylül ayında yayıma hazırlayacağız. Bağımlılıklar ile ilgili bir kitabımız olacak ve Bellek Yanılgısı kitabımızın yazarı Julia Shaw’un Making Evil isimli kitabı sırada.

Yorumunu bırak